188. ඛුද්දකශාඛ ජාතකය
1. නම
ඛුද්දකශාඛ ජාතකය (Jataka Tale No. 188)
2. කතාව
2.1. ආරම්භය
බුදුරජාණන් වහන්සේ ජේතවනයේ වැඩ වාසය කරන සමයේ, එක්තරා භික්ෂුවක් ස්වාධීන අදහස් වලින් යුතුව, තමන්ගේම මාර්ගයේ ගමන් කිරීමට උත්සාහ කළේය. ඔහු භාවනාවෙන් ලෞකික සැප සම්පත් අත්හැරීමට උත්සාහ කළද, ඔහුගේ සිත බොහෝ විට ලෞකික දේ වෙත ඇදී ගියේය. මෙය දුටු බුදුරජාණන් වහන්සේ, ඔහුගේ අතීත කර්ම විපාකයක් ලෙස මෙම අතෘප්තිය ඇති වන බව වදාළ සේක. එම භික්ෂුවගේ අතීතය ගැන විමසූ විට, බුදුරජාණන් වහන්සේ ඛුද්දකශාඛ ජාතකය දේශනා කළ සේක.
2.2. අතීත භවය
බොහෝ කලකට පෙර, වාරණැස්පුරයේ බ්රහ්මදත්ත නම් රජෙක් රාජ්යය කළේය. එකල, බෝසතාණෝ කщика නම් රජෙකු ලෙස උපත ලැබූහ. එම රජුගේ රාජධානියේ, එක්තරා ගම්මානයක ඛුද්දකශාඛ නම් ශාඛාව සහිත ගසක් විය. එම ශාඛාව ඉතා සිහින්, දුර්වල වූ අතර, එය බොහෝ විට සුළඟට හසුව කැඩී යාමට ආසන්න විය.
එම ගමේ මිනිසුන්, එම ශාඛාව ගැන කතා කරමින්, එය කොතරම් දුර්වලද යන්න ගැන විවාද කළහ. එක් පුද්ගලයෙක් කීවේ, "මෙම ශාඛාව කොතරම් සිහින්ද යත්, එය සුළඟට කොතරම් හසුවූවත්, එය කැඩී නොයනු ඇත. එය තමන්ගේම ශක්තියෙන් සිටී." අනිකෙක් කීවේ, "එය කොතරම් සිහින්ද යත්, එය සුළඟට හසුවූ විගසම කැඩී යනු ඇත."
මේ අතර, එම ගම්මානයට එක්තරා නුවණැති මිනිසෙක් පැමිණියේය. ඔහු එම ගස අසලට ගොස්, ශාඛාව පරීක්ෂා කළේය. ඔහු දුටුවේ, ශාඛාව සිහින් වුවද, එය ගසේ මුලට හොඳින් සම්බන්ධ වී ඇති බවත්, එයට යම් ශක්තියක් ඇති බවත්ය. ඔහු සිනාසී, "ඔබලා වැරදියි. මෙම ශාඛාව සිහින් වුවද, එය කැඩී නොයනු ඇත. එය තමන්ගේම ශක්තියෙන් සිටී."
2.3. කථා තවත් දිග හැරීම
කාලය ගෙවී ගියේය. එක් දිනක්, අධික සුළඟක් හමා ගියේය. ගමේ මිනිසුන් බියෙන් ගස දෙස බලා සිටියහ. සිහින් ශාඛාව සුළඟට දැඩි ලෙස පැද්දුණි. නමුත්, පුදුමයට කරුණක් වූයේ, ශාඛාව කැඩී නොයාමයි. එය තමන්ගේම ශක්තියෙන් සුළඟට ඔරොත්තු දුන්නේය.
ගමේ මිනිසුන් පුදුමයට පත් වූ අතර, ඔවුන්ගේ මුල් අදහස් වැරදි බව පිළිගත්තහ. නුවණැති මිනිසාගේ කතාව නිවැරදි බව ඔප්පු විය.
2.4. බෝසතාණන්ගේ භූමිකාව
එකල, බෝසතාණෝ කщика නම් රජු ලෙස උපත ලැබූහ. උන්වහන්සේ මෙම සිද්ධිය ගැන අසා, එම ගස සහ ශාඛාව ගැන දැන සිටියහ. රජු, නුවණැති මිනිසාගේ ප්රඥාව සහ ශාඛාවේ ශක්තිය ගැන සිතන්නට විය. උන්වහන්සේ තේරුම් ගත්තේ, බාහිර පෙනුම සැම විටම සත්ය නොවන බවත්, යමක් ඇතුළතින් ශක්තිමත් නම්, එය බාහිර දුර්වලතා ජය ගත හැකි බවත්ය.
2.5. කර්ම විපාකය සහ භික්ෂුව
බුදුරජාණන් වහන්සේ, භික්ෂුව අමතා, "මහණ, අතීත භවයේදී, ඔබ එම සිහින් ශාඛාව වූයේය. ඔබගේ අතීත කර්ම නිසා, ඔබ අදත් අතෘප්තියෙන් හා සැකයෙන් පෙළෙයි. ඔබ බාහිරින් දුර්වල ලෙස පෙනුනද, ඔබගේ සිත තුළ ශක්තියක් තිබේ. එය නිසි ලෙස භාවිතා කරන්නේ නම්, ඔබ නිවන් මාර්ගයේ ඉදිරියට යා හැකිය."
2.6. අවසානය
බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දේශනාව ඇසීමෙන් පසු, භික්ෂුවගේ සිතේ තිබූ සැක දුරු විය. ඔහු බෝසතාණන් වහන්සේගේ අනුශාසනා පිළිගෙන, භාවනාවෙහි යෙදී, අවසානයේ රහත් භාවයට පත් විය.
3. කර්තව්යය/අදහස
* බාහිර පෙනුම මත විශ්වාසය නොතැබිය යුතුය: යම් පුද්ගලයෙකු හෝ යමක් බාහිරින් දුර්වල හෝ අසම්පූර්ණ ලෙස පෙනුනද, එය ඇතුළතින් ශක්තිමත් විය හැකිය. එහි සැබෑ වටිනාකම තීරණය වන්නේ එහි අභ්යන්තර ගුණාංග මතය.
* තම ශක්තිය විශ්වාස කළ යුතුය: අපට අපගේම ශක්තියක් ඇත. එය නිසි ලෙස භාවිතා කරන්නේ නම්, අපට බොහෝ බාධක ජය ගත හැකිය.
* ප්රඥාව යනු සැබෑ ශක්තියයි: නුවණැති මිනිසාගේ ප්රඥාව, සිහින් ශාඛාව ගැන නිවැරදිව විනිශ්චය කිරීමට උපකාරී විය. ප්රඥාවෙන් යුතුව කටයුතු කිරීමෙන් අපට නිවැරදි මාර්ගය සොයාගත හැකිය.
* අතීත කර්ම වල බලපෑම: අතීතයේ කරන ලද කර්ම, වර්තමාන ජීවිතයේදී අපගේ තත්වයට බලපෑම් කළ හැකිය. නමුත්, නිවැරදි මගෙහි යෙදීමෙන් එම බලපෑම් ජය ගත හැකිය.
4. බෝසතාණන් වහන්සේ විසින් සපුරාලූ පාරමී
* ඛන්තී පාරමී (ඉවසීම): බෝසතාණන් වහන්සේ, රජු ලෙස, තමන්ගේ රාජධානියේ සිදුවන සිද්ධීන් ඉවසීමෙන් යුතුව බලා සිටි අතර, ඒවායින් පාඩම් ඉගෙන ගත්හ.
* ධම්මචාරී පාරමී (ධර්මානුකූලව හැසිරීම): උන්වහන්සේ ධර්මානුකූලව හැසිරෙමින්, සත්යය සහ යුක්තිය වෙනුවෙන් පෙනී සිටියහ.
* ප්රඥා පාරමී (ප්රඥාව): සිහින් ශාඛාවේ සැබෑ ශක්තිය තේරුම් ගත් නුවණැති මිනිසාගේ ප්රඥාව, බෝසතාණන් වහන්සේගේ ප්රඥාවට සමාන විය. උන්වහන්සේ යමක් පිළිබඳව ගැඹුරින් සිතා, සත්යය අවබෝධ කර ගැනීමේ හැකියාවෙන් යුක්ත වූහ.